Er is een tekort aan goede schoolleiders en loopbaankansen maken het onderwijs aantrekkelijker. Vanuit dit idee lanceerde Onderwijsregio Zwolle het oriëntatieprogramma ‘Leidinggevende in het onderwijs’. Een korte, maar intensieve inkijk in het werk van schoolleiders. Gewoon op de werkvloer meelopen met ervaren schoolleiders en ervaren hoe het is om leiding te geven op verschillende scholen. We spreken Erik Bos, docent aardrijkskunde op Het Gymnasium Celeanum in Zwolle, die kortgeleden het oriëntatieprogramma volgde.
Wie: Erik Bos, docent aardrijkskunde bij het Gymnasium Celeanum in Zwolle.
Actie: Heeft het oriëntatieprogramma ‘Leidinggeven in het onderwijs’ gevolgd.
Drie dagen meegelopen met drie verschillende schoolleiders. Van dichtbij
ervaren wat het vak inhoudt en ontdekt of dit voor hem een goede
loopbaanstap is.
Waar: Onderwijsregio Zwolle
Versterkt: Behoud en professionaliseren van onderwijspersoneel.
Je wordt voor de leeuwen gegooid (en dat is leuk)
Na zijn master Urban Environmental Management liep Erik stage bij een consultantbureau. Hij besefte dat hij toch liever iets doet waarmee hij op een andere manier een bijdrage levert aan de maatschappij. Dus deed hij in Groningen de eerstegraads opleiding Leraar Voorbereidend Hoger Onderwijs in Aardrijkskunde. “Toen ik stage liep op een school, dacht ik meteen: dit vind ik echt leuk. Iets overbrengen aan mensen. De interactie met de klas. En – misschien een beetje gek – dat je voor de leeuwen wordt geworpen. Uiteindelijk ben jij degene die het moet doen. En als het dan lukt, dan voelt dat erg goed.”
Na even nadenken vervolgt Erik: “Ik ben nu 31, sommige mensen zijn dan al oud, maar ik zit elke dag tussen de pubers. Die brengen steeds nieuwe ideeën mee. Ik zou dat niet willen missen, want zo blijf ik – bij wijze van spreken – zelf ook jong.”
Het is altijd goed om vooruit te kijken
Waarom overweegt Erik dan toch om een loopbaanstap te maken? Erik: “Ik ben nu zo’n zes jaar docent en dan ook nog zes jaar op deze school. Ik vind het vak nog steeds een heel mooi vak! Sterker nog: ik zou dit best nog een hele tijd kunnen doen. Maar ik kijk ook vooruit. Hoe denk ik daar over tien jaar over? Mijn hele leven in hetzelfde vak op dezelfde school? Nee, dat zie ik mezelf toch ook niet doen. Dus toen de kans voorbijkwam om te ontdekken wat je doet als leidinggevende in een school, dacht ik meteen: dat lijkt mij mooi! Al was het alleen maar omdat ik het leuk (en nuttig) vind om mee te kijken bij andere professionals. Niet alleen in het onderwijs trouwens, maar ook daarbuiten. Dan krijg je een indruk van hoe anderen mensen leven en werken en dat zorgt voor meer begrip. Ik ben hier op school ook mee bezig. Dan zeg ik bijvoorbeeld tegen collega’s: ‘Ga een keer bij een les van iemand anders kijken.’ Ik denk dan: als je tientallen keren per jaar je eigen les kan afdraaien, waarom zou je dan niet een keer bij een ander in de klas gaan zitten?”
“In de onderwijsregio gebeurt veel. We maken grote stappen, in werving, in selectie, in behoud, in begeleiding en in professionalisering. Voorstellen die energie geven, delen we, zodat andere onderwijsregio’s ook sneller vooruitkomen. Hatseklas, het loket voor overstappers in onderwijsregio Zwolle e.o. is zo’n inspirerend voorbeeld. Het helpt indirect bij de werving omdat mensen beter de weg naar het onderwijs kunnen vinden en het neemt de scholen en besturen werk uit handen.“
Je ontdekt van dichtbij wat het werk van schoolleiders inhoudt
“Op de eerste dag bereid je je voor op de meeloopdagen,” vertelt hij. “Je bedenkt dan voor jezelf wat je uit de oriëntatie wil halen. Welke vragen wil je stellen aan de schoolleiders met wie je meeloopt? Voor mij waren dat ook praktische vragen. Hoe houd je de balans met privé? Moet je bijvoorbeeld altijd bereikbaar zijn? En natuurlijk was ik benieuwd naar de verschillende taken. Wat mij van de meeloopdagen is bijgebleven, zijn vooral de grote verschillen tussen scholen. Alleen dat vond ik al een eyeopener. Ik geef al vanaf het begin les op dit gymnasium. Het is een relatief kleine school met leerlingen die allemaal min of meer hetzelfde niveau hebben. Je ziet toch dat het bij grote scholengemeenschappen heel anders toegaat. Wat ik ook leuk vond, was de dag op een basisschool. De schoolleider met wie ik meeliep, had de hele dag vergaderingen met andere schoolleiders. Ik heb daardoor minder gezien van de verschillende taken van de directeur, maar vond de sfeer wel prettig. Niet dat ik dacht: ik wil nu meteen instappen, maar misschien wel om later een keer te overwegen.”
Voor een rol als schoolleider is het nu nog te vroeg
“Wat mijn eindconclusie was na die drie dagen? Dat is een goeie. Ik vond het heel interessant en ik zou het zeker in de toekomst overwegen schoolleider te worden. Maar ik denk dat ik nu het lesgeven nog veel te leuk vind. Vooral het contact met leerlingen geeft heel veel voldoening. Ik zie ook overeenkomsten met de rol van schoolleider. Nu ben ik altijd bezig met de interactie met leerlingen en met de processen in de groep. Ik denk dat je als leidinggevende op een school dezelfde rol speelt, maar dan voor je collega’s. Hoe zorg je ervoor dat ze geïnspireerd blijven en zich blijven ontwikkelen? En geef je ze een duwtje zodat ze van elkaar dingen leren, waardoor het niveau omhooggaat?”
We komen op de vraag of je als schoolleider ook een duidelijke visie moet hebben op het onderwijs. “Tja,” zegt Erik na even nagedacht te hebben, “ik denk dat het lesgeven centraal moet staan op scholen. Daar word je beter in door je open te stellen en te kijken hoe anderen het doen. Zo wordt de kwaliteit van het onderwijs hoger. Of dat een visie is, dat laat ik aan anderen.”
